Zaanse Schans

De Zaanse Schans is geen dorp maar een verzameling. Bijna alle houten huizen, schuren en molens die je er ziet zijn vanaf begin jaren zestig van elders uit de Zaanstreek hierheen versleept, omdat ze anders gesloopt waren. Dat maakt het niet nep, het verklaart alleen waarom alles zo onwaarschijnlijk netjes bij elkaar staat.

Het terrein zelf is openbaar en gratis. Je loopt zo tussen de huizen door, over de bruggetjes, naar de molens langs de Zaan. Betalen doe je pas als je ergens naar binnen wilt: een molen, het Zaans Museum, de kuiperij. Per molen is dat een paar euro. Molen De Kat vind ik de interessantste, want daar wordt nog echt verf gemalen uit steen en het ruikt er naar lijnolie. De klompenmakerij en de kaasmakerij zijn gratis, maar dat zijn eerlijk gezegd vooral winkels met een demonstratie ervoor.

Waar je rekening mee moet houden: het is druk. Niet gewoon druk, maar touringcardruk. Tussen half elf en drie staan er honderden mensen op een terrein dat je in twintig minuten uitloopt. Kom voor negen uur of na vijf uur. De molens zijn dan dicht, maar het licht over de Zaan is beter en je hebt het pad voor jezelf. Wie per se een molen van binnen wil zien moet accepteren dat het vol is.

Parkeren kost geld en de parkeerplaats loopt in het hoogseizoen vol. Neem de trein naar Zaandijk Zaanse Schans en loop over de brug het terrein op, dat is acht minuten. Vanaf Amsterdam Centraal ben je er in een klein half uur.

Beschutting is er nauwelijks. Bij regen zit je vast in de winkeltjes en die zijn klein. Met een kinderwagen kom je overal, al zijn de bruggetjes hobbelig. De molens zelf niet: daar gaat het via steile, smalle trappen naar boven. Honden mogen aangelijnd mee over het terrein.