Archeon
Alphen aan den RijnZuid-Holland
Prehistorie, Romeinen en middeleeuwen op één terrein, met acteurs die het naspelen. Kijk eerst op het programmabord.
Kastelen, molens, oude binnensteden en monumenten waar een verhaal aan vastzit.
Alphen aan den RijnZuid-Holland
Prehistorie, Romeinen en middeleeuwen op één terrein, met acteurs die het naspelen. Kijk eerst op het programmabord.
LelystadFlevoland
Een nagebouwd VOC-schip van 56 meter plus het verhaal van hoe Flevoland droog kwam te liggen. Begin buiten op de werf.
Berkel-EnschotNoord-Brabant
De enige trappistenbrouwerij van Nederland, bij een abdij waar nog monniken wonen. Het terras is eerlijk gezegd beter dan de rondleiding.
ZundertNoord-Brabant
Wagens zo groot als een huis, volledig bedekt met dahlia's. Eén zondag per jaar, en de dag erna staan ze stil en zie je pas het detail.
NijmegenGelderland
Bier brouwen in een middeleeuwse commanderie in Nijmegen, met een mosterdmakerij ernaast. Kom voor de rondleiding, blijf voor de tuin.
ZierikzeeZeeland
Een kerktoren die nooit is afgemaakt en toch bijna zestig meter hoog is. Boven zie je heel Schouwen-Duiveland liggen.
UtrechtUtrecht
465 treden naar 95 meter hoogte, alleen met gids. Zwaar, smal en de moeite waard als je het laatste tijdslot van de dag pakt.
AlmereFlevoland
Bibliotheek die is ingericht als boekwinkel, met uitzicht over het Weerwater. Gratis binnenlopen, en droog als het regent.
RotterdamZuid-Holland
De hele collectie van Boijmans in één spiegelende pot. Geen zaalteksten, geen route, en daar moet je even aan wennen.
AssenDrenthe
Van het Meisje van Yde tot moderne kunst, in een gebouw dat half ondergronds ligt. Doordeweeks heb je de zalen bijna voor jezelf.
LeeuwardenFriesland
Het verhaal van Friesland in één gebouw aan het Zaailand, van terpen tot Mata Hari. Begin boven en werk naar beneden, anders mis je het beste.
TielGelderland
Praalwagens beplakt met appels en peren, één weekend per jaar in september. Ga zaterdagochtend, als de wagens nog gaaf zijn.
GiethoornOverijssel
Bekend om de vaarten en de bruggetjes, en om de drukte. Kom voor negen uur of na vijven, dan zie je waarom het dorp beroemd is.
GroningenGroningen
Een museum dat er van buiten uitziet als een gestrande feestboot. Ga op een doordeweekse ochtend, dan heb je de trappen voor jezelf.
MaastrichtLimburg
Kilometers gangen in de mergel onder Maastricht, alleen met gids. Tien graden het hele jaar, dus een trui mee ook in augustus.
GulpenLimburg
Rondleiding door een streekbrouwerij die zijn gerst uit de buurt haalt. Kort, concreet en met een proeverij die het verhaal afmaakt.
HooghalenDrenthe
Het museum staat op afstand van het kampterrein. Die drie kilometer ertussen zijn geen ongeluk, loop ze.
's-HertogenboschNoord-Brabant
Van Gogh, Brabantse geschiedenis en een stille binnentuin midden in Den Bosch. Begin boven bij de wisselexpositie, dan loop je de drukte voor.
UrkFlevoland
Voormalig eiland met smalle straatjes, een vuurtoren en verse vis aan de haven. Op zondag is vrijwel alles dicht.
UtrechtUtrecht
Locomotieven in een oud station, plus vier attracties die je in een museum niet verwacht. Ga meteen naar de attracties, daarna pas kijken.
HavelteDrenthe
Twee van de grootste hunebedden van Nederland, in een heidegebied met een oorlogsverleden. Het parkeerterrein is klein.
BorgerDrenthe
Het grootste hunebed van Nederland staat achter het museum. Ga eerst naar buiten, dan snap je binnen pas wat je ziet.
LemmerFriesland
Het grootste nog werkende stoomgemaal ter wereld. Zonder stoom is het een mooie machinehal, met stoom is het een gebeurtenis.
AlkmaarNoord-Holland
Kaasdragers met berries vol Goudse kazen, elke vrijdagochtend in het seizoen. Gratis, druk, en korter dan je denkt.
GoudaZuid-Holland
Nagespeelde handjeklap op de Markt, donderdagochtend in het seizoen. Een leuk half uur, en daarna loop je zo de Sint-Jan in.
WoerdenUtrecht
Geen toeristenshow maar een markt waar echt kaas wordt verhandeld. Kom vroeg, want tegen het middaguur is de handel gedaan.
HaarzuilensUtrecht
Het grootste kasteel van Nederland, gebouwd in 1892 om oud te lijken. Het park eromheen is eerlijk gezegd mooier dan het interieur.
VoorschotenZuid-Holland
Een deftig woonhuis in plaats van een ridderkasteel, met een gratis toegankelijk landschapspark eromheen.
Heeswijk-DintherNoord-Brabant
Een waterkasteel waar de meubels, boeken en wapens nog van de laatste bewoners zijn. Naar binnen kan alleen met een rondleiding.
HoensbroekLimburg
Een van de grootste waterburchten tussen Maas en Rijn, met kelders, torens en zeventig kamers. Meer kasteel dan je in een uur redt.
's-HeerenbergGelderland
Een van de grootste kastelen van Nederland, vol middeleeuwse kunst. Meestal alleen met een rondleiding te zien, dus plan het vooruit.
ArcenLimburg
Vijftien tuinen rond een kasteel aan de Maas, van rozen tot een Aziatische waterpartij. Groter dan het lijkt, reken op een halve dag.
Ter ApelGroningen
Het enige middeleeuwse plattelandsklooster dat Nederland nog heeft. De kruidentuin is minstens zo goed als het gebouw zelf.
FranekerFriesland
Het oudste werkende planetarium ter wereld, gebouwd door een wolkammer in zijn eigen woonkamer. Klein, en juist daarom indrukwekkend.
OtterloGelderland
Van Gogh midden in een bos, met de grootste beeldentuin van Europa erachter. Begin buiten en bewaar de zalen voor als je moe wordt.
DeldenOverijssel
Het grootste particuliere landgoed van Nederland. Wandelen is gratis, de tuin kost entree, en de oude bomen zijn het hoogtepunt.
VenloLimburg
Het verhaal van Limburg van vuistbijl tot mijnbouw, in Venlo. Sterk in de details die je in het schoolboek nooit bent tegengekomen.
UithuizenGroningen
Een borg waar de bedsteden, de keuken en het sterrenbos er nog gewoon zijn. In een uur ben je rond, dus combineer hem met iets anders.
Wijk bij DuurstedeUtrecht
De enige molen ter wereld waar het verkeer er onderdoor rijdt. Hij staat op een stadspoort in Wijk bij Duurstede en kijken kost niets.
KinderdijkZuid-Holland
Negentien molens op een rij in een polder die zonder hen niet zou bestaan. Kom vroeg of laat, want tussen elf en drie is het er vol.
MuidenNoord-Holland
Een echt kasteel met gracht, torens en een moestuin. Reserveer online, want de rondleidingen zitten in het weekend vol.
ZwolleOverijssel
Klassiek museumgebouw met een enorme glazen wolk op het dak. Klein genoeg om in een uur te doen, goed genoeg om langer te blijven.
OudewaterUtrecht
In Oudewater kreeg je een bewijs dat je geen heks was. Je wordt zelf gewogen, dat duurt een half uur en het verhaal blijft hangen.
JoureFriesland
Een straatje ambachten waar de koffie van Douwe Egberts begon. Kleiner dan je denkt, en daardoor blijft het overzichtelijk.
OrvelteDrenthe
Een compleet dorp uit de negentiende eeuw waar mensen gewoon wonen. Kom buiten het hoogseizoen, dan is het geen etalage.
VeenhuizenDrenthe
Een gevangenisdorp waar de bewaarders nog wonen. Het museum is goed, maar het dorp eromheen is minstens zo interessant.
West-TerschellingFriesland
Tien dagen theater in de duinen, op het strand en in schuren op Terschelling. Boek je overtocht en slaapplek maanden van tevoren.
OotmarsumOverijssel
Het best bewaarde stadje van Twente, met een beboste heuvel erachter. Klein genoeg voor een ochtend, mooi genoeg om terug te komen.
WarffumGroningen
Een compleet Gronings dorp rond 1900, gebouw voor gebouw hierheen gehaald. Kom op een dag dat er ambachtslui aan het werk zijn.
ApeldoornGelderland
Koninklijk paleis met een barokke tuin die je pas echt ziet vanaf de bovenverdieping. Het ondergrondse deel is groter dan je verwacht.
Burgh-HaamstedeZeeland
Een kerktoren zonder dorp, alleen op de dijk. Het dorp verdronk in 1583 en de toren bleef staan als baken voor de scheepvaart.
Radio KootwijkGelderland
Een betonnen kathedraal midden op het zand van de Veluwe. Buiten kun je altijd rondlopen, naar binnen alleen als er iets te doen is.
EmmenDrenthe
De oude dierentuin van Emmen is nu een gratis stadspark. De verblijven staan er nog, met musea en horeca erin.
RaalteOverijssel
Bluesfestival met spareribs in het centrum van Raalte, elk jaar rond Hemelvaart. Buiten, druk en verrassend goed geprogrammeerd.
EnschedeOverijssel
Oude meesters en scherpe hedendaagse kunst in een villa-achtig museum. Ruim, rustig en zelden vol, ook op een regenachtige zondag.
GoesZeeland
Een echte stoomtrein die vanaf Goes door de Zuid-Bevelandse polders naar Hoedekenskerke rijdt. Vraag om een plek bij het open raam.
HaarlemNoord-Holland
Het oudste museum van Nederland, en het voelt ook zo. Fossielen, elektriseermachines en daglicht uit een dak van 1784.
EindhovenNoord-Brabant
Moderne kunst in Eindhoven in een gebouw dat zelf al de moeite waard is. Kleiner dan je denkt, dus reken op twee uur en niet op een dag.
NuenenNoord-Brabant
Een fietspad bij Nuenen dat na donker oplicht als De sterrennacht. Het duurt vijf minuten, dus plan er een route omheen.
BourtangeGroningen
Een stervormige vesting uit 1593, helemaal teruggebouwd. Loop eerst de wal rond, dan snap je pas waarom hij zo raar van vorm is.
HeusdenNoord-Brabant
Een compleet herbouwde vesting aan de Maas, met haven, molens en wallen. Loop eerst het rondje over de wal, dan begrijp je de rest meteen.
HulstZeeland
Een compleet gebleven vestingring van aarden wallen en grachten om een klein stadje. Het rondje is precies lang genoeg voor een ochtend.
BunnikUtrecht
Museum over het onder water zetten van Nederland, in een fort bij Bunnik. Het terrein eromheen is gratis en bijna het leukste deel.
KraggenburgFlevoland
Een bos vol vervallen betonnen waterbouwmodellen. Hier werden de Deltawerken getest, nu groeit er mos overheen.
OuwerkerkZeeland
Vier caissons waarmee in 1953 het laatste dijkgat werd gedicht, nu een museum over de ramp. Indrukwekkend en soms zwaar.
EnsFlevoland
Het eerste Nederlandse werelderfgoed. Een voormalig eiland dat nu midden in het land ligt, en het rondje eromheen is gratis.
EzingeGroningen
Het oudste cultuurlandschap van Nederland, met wierden die ouder zijn dan de dijken. Ga met de fiets, niet met de auto.
ZaandamNoord-Holland
Molens, houten huizen en heel veel bezoekers. Kom voor negen uur, dan is het terrein van jou en de fotograaf die er al stond.
MiddelburgZeeland
Wandtapijten over de zeeslagen, Zeeuwse streekdracht en een kabinet vol rariteiten. Klein genoeg om in twee uur echt te zien.
EnkhuizenNoord-Holland
Een heel dorp van verplaatste huizen aan de voormalige Zuiderzee. Neem de boot vanaf het station, dat scheelt parkeergeld.