Wierdenland en het Reitdiepdal bij Ezinge

Voordat er dijken waren, woonden mensen hier op zelfgemaakte heuvels. Ze gooiden mest, afval en klei op één plek tot het hoog genoeg lag om droog te blijven staan bij storm, en gingen daar generaties lang mee door. Zo ontstonden de wierden, en het Reitdiepdal is de streek waar er nog het meest van over is.

Ezinge is er de belangrijkste van, omdat archeoloog Van Giffen hier in de jaren twintig en dertig een hele wierde laag voor laag heeft afgegraven. Voor het eerst werd toen zichtbaar hoe zo’n nederzetting was ingedeeld: boerderijen met de koppen naar het midden, als taartpunten. Wie daar meer van wil weten kan in het dorp naar Museum Wierdenland, maar het landschap zelf is het hoofdgerecht.

Wat je moet doen is een rondje van een kilometer of vijftien tussen Ezinge, Feerwerd en Garnwerd. Het Reitdiep slingert daar nog precies zoals het altijd deed, want dat stuk is nooit rechtgetrokken. Vanaf de dijk zie je de drie dorpen allemaal een paar meter boven het land uitsteken, met de kerk op het hoogste punt. Dat beeld krijg je niet vanuit de auto, want de wegen liggen laag en tussen de struiken.

Het concrete advies: neem bij Garnwerd het fietspontje over het Reitdiep. Het vaart in het seizoen en kost een paar tientjes cent, en zonder dat pontje moet je een flink stuk omrijden. Bij het aanlegpunt zit een café dat op zonnige zondagen overvol zit — kom er doordeweeks, dan zit je aan het water met uitzicht op de bocht in de rivier en verder niets.

Het is open landschap, dus er is geen beschutting. Bij westenwind fiets je op de heenweg een halfuur langer dan op de terugweg, en dat weet je pas als je onderweg bent — kijk dus even welke kant de wind op staat en begin tegen de wind in.

Er rijdt geen trein en de bus is spaarzaam. Parkeren kan gratis in de dorpen, maar houd de doorgangen vrij; dit zijn straatjes waar mensen wonen.