Klooster Ter Apel

Van alle Nederlandse kloosters op het platteland is er precies één overeind gebleven, en die staat in een bos in de zuidoostpunt van Groningen. De kruisheren begonnen er in 1465 aan. Na de Reformatie werd het geen puinhoop maar een protestantse kerk plus boerderij, en juist die tweede functie heeft het gebouw gered.

Wat het van andere monumenten onderscheidt is de kloostergang. Drie vleugels staan er nog, met een binnenhof waar het licht op een bepaalde manier valt en het geluid van buiten wegvalt. Dat is geen sfeerverhaal maar bouwkunde: de gang is smal en de gewelven zijn laag, en dat doet iets met wat je hoort. Ga er even zitten in plaats van er doorheen te lopen. De meeste bezoekers doen dat niet en missen daarmee het beste stuk.

De kruidentuin achter het klooster is het tweede argument om te komen. Er staan tegen de honderd soorten die middeleeuwse kloosterlingen gebruikten, met bordjes waar echt iets op staat en niet alleen een Latijnse naam. In juni en juli staat alles vol en ruikt het hele terrein ernaar.

Praktisch advies: reken het bos mee. Rondom het klooster ligt het Ter Apeler Bos met eiken die ouder zijn dan het gebouw, en daar loop je gratis. Je kunt dus een uur naar binnen en daarna twee uur wandelen. Wie alleen het klooster doet, is na een uur klaar en heeft voor niets anderhalf uur gereden — want dat is het wel, vanaf de stad Groningen.

Bij regen is dit een van de betere opties in de provincie: het grootste deel van het bezoek is binnen. In de winter is het er koud, letterlijk, want een klooster laat zich slecht verwarmen. Trek een extra laag aan.

Openbaar vervoer is hier bijna geen optie; kom met de auto of maak er een fietstocht van vanuit Westerwolde. Parkeren is gratis en ruim. De begane grond is toegankelijk, het bos deels — de hoofdpaden zijn verhard, de rest zand.