Waterliniemuseum Fort bij Vechten

Nederland verdedigde zichzelf twee eeuwen lang met water. Niet met een muur maar met een strook land van een paar kilometer breed die je in dagen onder water kon zetten: te ondiep om te varen, te diep om doorheen te lopen. Fort bij Vechten was een van de grootste forten in die linie en het museum zit ondergronds, onder het aardwerk, met een lichtstraat als enige teken dat er iets is.

Binnen is het strak en modern uitgelegd. Je ziet hoe sluizen, inlaatkanalen en kades samenwerkten en waarom het systeem in 1940 in vijf dagen achterhaald bleek door vliegtuigen. Goede maquettes, geen overdaad aan schermen. In anderhalf uur heb je het gezien.

Wat wij minstens zo leuk vinden ligt buiten en kost niets. Op het fortterrein staat een waterkaart van een halve hectare: een maquette van de hele linie op schaal, waar echt water doorheen loopt en waar je zelf schuifjes kunt open- en dichtzetten om een polder onder te laten lopen. Kinderen begrijpen daar in vijf minuten wat binnen drie zalen kost. Je mag er komen zonder kaartje.

Doe dat buitendeel eerst, dan begrijp je de tentoonstelling beter. Trek schoenen aan die tegen modder kunnen, want het terrein is gras en halfverhard en na regen zakt het weg.

De grote zwakte: bij aanhoudende regen valt het beste deel af en houd je een museum over van anderhalf uur. Kom dan liever een andere keer.

Parkeren op eigen terrein is gratis, wat in deze omgeving zeldzaam is. Vanaf station Bunnik is het vijfentwintig minuten lopen langs de Kromme Rijn, en dat is een mooie route; met de fiets vanaf Utrecht ben je er in een half uur. Honden mogen aangelijnd op het terrein, niet in het museum.