Museum de Heksenwaag

In de zestiende eeuw kon een beschuldiging van hekserij je het leven kosten. Een van de bewijzen die rechters accepteerden was gewicht: een heks zou te licht zijn voor haar lengte, want anders kon ze niet op een bezem vliegen. In de meeste steden werd die weging zo geregeld dat de uitkomst al vaststond. In Oudewater niet. Hier woog men eerlijk, gaf men een ondertekend certificaat mee, en met dat papier was je in heel Europa veilig. Mensen reisden er honderden kilometers voor.

Het museum zit in het originele waaggebouw uit 1595, en het bestaat uit weinig: twee verdiepingen, een handjevol voorwerpen, een korte uitleg en de weegschaal zelf. Je gaat erop, iemand legt de gewichten erbij en je krijgt je certificaat op perkament mee naar huis, in het Nederlands of in oud-Hollands. Dat klinkt als een toeristentruc en dat is het half ook, maar het werkt: kinderen van een jaar of acht praten er de rest van de dag over.

Wees realistisch over wat je koopt. Voor je entree krijg je een half uur, en het museum is klein. Wie een uitgebreide tentoonstelling over heksenvervolging verwacht, komt bedrogen uit; het gaat hier om één verhaal, goed verteld.

Daarom dit advies: plan het als onderdeel van een middag Oudewater, niet als bestemming op zich. Het stadje is nog geen tien minuten lopen van kant tot kant, heeft een gracht met scheve huizen en een touwmuseum in een oude lijnbaan. Zet je auto aan de rand bij de Waardsedijk en loop naar binnen; in het centrum zijn de plekken schaars en de straatjes smal.

Buiten het zomerseizoen is de openstelling beperkt, dus kijk vooraf welke dagen het open is. Het pand is oud en dat merk je aan de trap: steil, smal en niet te doen met een rolstoel of een kinderwagen.