Het oude dorp van Urk

Urk was tot 1939 een eiland en gedraagt zich nog steeds zo. Het oude dorp ligt op een keileembult, de enige echte verhoging in kilometers polder, en bestaat uit een wirwar van smalle straatjes met huisjes die schots en scheef tegen elkaar aan staan. Er is geen enkel rechte lijn te vinden, wat in Flevoland op zichzelf al opmerkelijk is.

Loop naar de vuurtoren en het Vissersmonument op de rand van het oude eiland. Daar kijk je uit over het IJsselmeer, met beneden je het beeldje van Het Wachtertje dat naar zee staart. Op de muur van het monument staan namen van Urkers die niet terugkwamen, met jaartallen die doorlopen tot in deze eeuw. Dat is geen toeristische aankleding; visserij is hier nog steeds het echte werk.

Aan de haven eet je vis, en dat is de reden dat de meeste dagjesmensen komen. Het is goed, het is verser dan wat je in de meeste kustplaatsen krijgt, en het is niet duur. De keerzijde: op een zonnige zaterdag staat het er stampvol en zijn de terrassen aan het water het domein van rijen wachtenden.

Praktisch advies dat je nergens op de borden leest: kom niet op zondag. Urk is streng kerkelijk, de winkels zijn dicht, veel horeca ook, en de sfeer is die van een dorp dat rust houdt. Je kunt prima wandelen, maar vis eten gaat niet lukken. Doordeweeks aan het eind van de middag is het mooiste moment — dan komen de kotters binnen en gebeurt er iets in de haven.

Parkeer bij de haven en loop het oude dorp in; door de straatjes rijden is onbegonnen werk en je staat sneller vast dan je denkt. Met de bus vanuit Kampen, Emmeloord of Lelystad kom je er, maar er is geen station. De straatjes zijn gedeeltelijk klinkers en soms steil, wat met een rolstoel lastig is.