Nationaal Park Lauwersmeer

Tot 1969 stond hier zout water. Toen ging de dijk dicht en veranderde de Lauwerszee in een meer met een rafelige rand van slikken, rietvelden en zandruggen die niemand had bedacht. Het resultaat is een landschap dat nergens anders in Nederland op lijkt: te nat om vast te leggen, te droog om zee te zijn.

Wat je hier komt doen is kijken. Er zitten zeearenden, lepelaars en in het najaar tienduizenden ganzen. Er lopen konikpaarden en Schotse hooglanders vrij rond, en die zijn niet altijd blij met honden — houd die dus aangelijnd en ga om de kudde heen in plaats van er dwars doorheen. De vogelkijkhut bij het Jaap Deensgat is de beste van het gebied, maar loop niet met stampende voeten het laatste stuk op: het pad ligt open en de vogels zien je van ver.

Het bijzondere zit ‘s avonds. Het Lauwersmeer is officieel Dark Sky Park en op een heldere, maanloze nacht zie je hier de Melkweg met het blote oog. Dat lukt niet overal, ook niet in Drenthe. Rij naar een van de parkeerplaatsen aan de oostkant, zet je telefoon weg, en geef je ogen twintig minuten. Neem een rode zaklamp mee of plak wat rood plastic over een gewone — wit licht verpest je nachtzicht meteen, en dat van iedereen om je heen ook.

Praktisch: het gebied is enorm en er is geen centrale ingang. Begin bij bezoekerscentrum Lauwersnest in Lauwersoog, daar hangen de kaarten en weet je waar je terechtkomt. Vanaf dezelfde haven vaart de boot naar Schiermonnikoog, dus je kunt het combineren.

Er is nauwelijks beschutting. Bij regen met wind uit het noordwesten is het hier ronduit onaangenaam, en bij volle zon vind je geen schaduw. Verhard fietspad is er genoeg voor een rolstoel, maar de mooiste paden zijn zand en gras.